فعالیت 300 کانون فرهنگی- هنری در مساجد استان،کار با دست خالی

پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با درک اهمیت مساجد، هر یک از دستگاه های اجرایی درصدد برآمدند تا به نوعی با ایجاد تشکل هایی در کنار مساجد، اهداف مورد نظر خود را دنبال کنند که کانون های فرهنگی-هنری، پایگاه های مقاومت بسیج و ... از آن جمله است.کانون های فرهنگی و هنری مساجد وابسته به فرهنگ و ارشاد اسلامی و یکی از پایگاه های اصلی نشر معارف اسلامی و قرآنی است که با هدف جذب جوانان برای رشد و پیشرفت جامعه اسلامی فعالیت می کند.اولین کانون فرهنگی هنری مساجد در بیرجند سال 1384 راه اندازی شد و پس از گذشت 7 سال، بیش از 300 کانون فرهنگی و هنری وابسته به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی در این خطه فعال شده است که به گفته مسئولان بیش از 80 درصد این کانون ها در مناطق روستایی استان برپا شده است.در این گزارش به بررسی وضعیت کانون های فرهنگی هنری مساجد از زبان اعضا و مسئولان پرداختیم.

مسئول کانون فرهنگی و هنری ارشاد مسجد آل رسول(ص) نهبندان با اعلام این که این کانون سال 88 راه اندازی شد و 50 عضو دارد، می گوید. با توجه به حمایت مالی اندک دبیرخانه کانون های فرهنگی و هنری مساجد استان، فعالیت های فرهنگی کمی می توان انجام داد.«خسروی» با بیان این که با وجود راه اندازی کتابخانه در این کانون، رایانه نداریم، می افزاید: در قبال ارائه گزارش فعالیت های انجام شده به دبیرخانه کانون های استان حدود 500 تا 600 هزار تومان در سال اعتبار دریافت می شود.مسئول کانون فرهنگی هنری مسجد امام زمان(عج) روستای چهارفرسخ نهبندان هم با بیان این که این کانون از حدود سال 82 فعالیت خود را شروع کرده است و 110 دختر و پسر در آن عضو شده اند، می گوید: پرداخت سالانه حدود 300 تا 500 هزار تومان جوابگوی نیازها برای برگزاری برنامه های فرهنگی و هنری در این روستا نیست به عنوان مثال برای برگزاری اردوی زیارتی مزار بی بی زینب خاتون حدود یک میلیون تومان نیاز است که به دلیل تامین نشدن اعتبار، این اردو برگزار نمی شود.«علی حسینی» با بیان این که فقط 2 دستگاه رایانه قدیمی در اختیار داریم، اظهار می دارد: چون فضا و اعتبار کم است نمی توان همه جوانان روستا را جذب کرد ولی با هدف رونق بخشیدن به فعالیت های کانون، با کانون بسیج شهید موذن و حضرت رقیه(س) همکاری می شود و بیشتر فعالیت ها در فصل تابستان است.

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی نهبندان با اعلام این که 35 کانون فرهنگی و هنری مساجد در این شهرستان وجود دارد، می گوید: برای راه اندازی 2 کانون فرهنگی و هنری دیگر هم پرونده تشکیل شده که در مرحله صدور مجوز است و 5 کانون دیگر هم مراحل اولیه تشکیل پرونده را می گذراند و تا پایان امسال تعداد کانون های فرهنگی و هنری شهرستان به 42 مورد کانون می رسد.«هاشمی» ترویج و تعمیق فرهنگ اسلامی با جذب جوانان به مساجد را از اهداف اصلی تشکیل این کانون ها بیان می کند و می افزاید: برای هر کانون امکانات اولیه شامل صندلی، میز مطالعه، قفسه کتاب، میز رایانه و ... با اعتباری بیش از 12 میلیون ریال خریداری می شود.وی با بیان این که امسال برای 32 کانون فرهنگی و هنری نهبندان بیش از 180 میلیون ریال اعتبار فرهنگی اختصاص یافت که نسبت به سال گذشته افزایش داشت، ادامه می دهد: برگزاری مسابقه فرهنگی، کلاس های آموزشی، مذهبی و ... از جمله برنامه های کانون های فرهنگی هنری مساجد است.به گفته وی، موازی کاری دستگاه های فرهنگی در مساجد باعث کم رنگ شدن و پایین آمدن کیفیت فعالیت های فرهنگی مساجد می شود بنابراین ضرورت دارد تا این فعالیت ها به شکل متمرکز در مساجد اجرا شود.وی کانون علی ابن موسی الرضا(ع) را اولین کانون فرهنگی و هنری شهرستان عنوان می کند و می گوید: تعداد اعضای هر یک از کانون های فرهنگی و هنری به طور میانگین 150 نفر است و براساس نیاز، کتاب های درسی و ... در اختیار آن ها قرار می گیرد.وی در ادامه می گوید: جمعیت زیاد روستا و اختصاص فضا در مساجد برای فعالیت های کانون های فرهنگی و هنری مورد توجه قرار می گیرد و پس از بررسی شرایط توسط دبیرخانه کانون های فرهنگی و هنری مساجد، برای راه اندازی کانون اقدام می شود.به گفته وی، 3 کانون شهید حیدری سهل آباد، علی ابن موسی الرضا(ع) و علی ابن ابیطالب(ع) بندان از سال 83 در این شهرستان فعالیت می کنند و این کانون ها در جشنواره توانمندی های کانون های فرهنگی هنری خراسان رضوی مقام کسب کرده اند.

به گزارش خبرنگار ما، خوسف با بیش از 200 مسجد و حسینیه و مرکز فرهنگی، حدود 15 کانون فرهنگی و هنری دارد که فعالیت چندانی ندارند و باید نظارت بیشتری در این زمینه انجام شود و راه اندازی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و نمایندگی دبیرخانه کانون های فرهنگی و هنری مساجد در خوسف می تواند به رونق بیشتر این کانون ها کمک کند. یکی از شهروندان خوسف با اعلام این که گر چه امکاناتی چون کتاب و محصولات فرهنگی در اختیار مساجد قرار گرفته و تابلویی هم به عنوان کانون فرهنگی و هنری نصب شده است ولی فعالیت چندانی در آن ها انجام نمی شود که شاید دلیل این وضعیت، نبود نظارت درست باشد.«حسینی»، یکی از جوانان مسجد علی ابن ابیطالب(ع) خوسف هم می گوید: برنامه های فرهنگی و مذهبی در آن برگزار می شود و جوانان زیادی جذب این مسجد شده اند ولی در این مسجد فقط چند قفسه کتاب، قرآن و کتاب دعا وجود دارد و کانون فرهنگی و هنری در این مسجد راه اندازی نشده است در حالی که اگر کانون فرهنگی و هنری در مسجد علی ابن ابیطالب(ع) راه اندازی می شد و اقلام فرهنگی در اختیار اعضای آن قرار می گرفت علاوه بر جذب نوجوانان و جوانان، می توانستیم فعالیت های چشمگیرتری در این مکان داشته باشیم.یکی دیگر از جوانان خوسف با تاکید بر این که کانون های فرهنگی و هنری مساجد به مکانی برای جذب نوجوانان و جوانان تبدیل شده است، می گوید: اگر این کانون ها به سیستم رایانه، ویدئوپروژکشن و ... مجهز باشد علاوه بر اجرای برنامه های فرهنگی می توان برای اعضا کلاس های آموزشی، علمی و ... برگزار کرد.

مسئول کانون فرهنگی هنری موعود فردوس با اشاره به این که فعالیت های کانون در زمینه های فرهنگی، پرورشی، تعظیم شعائر اسلامی و به ویژه موضوع مهدویت است، می گوید: کانون موعود با 70 عضو دوره های آموزشی مختلفی را در زمینه مهدویت برگزار کرد و با مرکز تخصصی مهدویت قم نیز ارتباط دارد.«مهدی آبیار» می افزاید: با ارتباطی که با مرکز مهدویت قم داشتم.وی اعتبارات سرانه کانون ها را که سالانه حدود 150 هزار تومان است کافی نمی داند و ادامه می دهد: حداکثر مبلغی که توانسته ایم جذب کنیم 500 هزار تومان است اما امسال وضعیت اعتباری بسیار نامناسب است.به گفته وی، امکانات خوبی در کانون موعود از جمله کتابخانه مجهز و اینترنت پرسرعت وجود دارد.مدیر کانون الغدیر فردوس هم به عضویت 300 نفر در کانون اشاره می کند و می گوید: به گفته مسئولان دبیرخانه کانون های فرهنگی هنری مساجد استان، کانون الغدیر فردوس یکی از فعال ترین کانون های خراسان جنوبی است.سید«محمدعلی طبسی» می افزاید: بخش زیادی از فعالیت های ما قرآنی است که در این زمینه امسال300 هزار تومان جذب شد.وی سرانه اعتبارات کانون را در سال 150 هزار تومان اعلام می کند و اظهار می دارد: در زمینه تجهیز کانون هم کمک هایی دریافت شده است.

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی فردوس می گوید: بیش از 30 کانون با عناوین فرهنگی و هنری، تربیتی، تبلیغی و ورزشی در این شهرستان وجود دارد و برای فعالیت متقاضیان در شهر و روستای این منطقه، 21 مجوز ایجاد کانون فرهنگی و هنری توسط ستاد عالی هماهنگی و نظارت بر کانون های مساجد کشور صادر شده است و دبیرخانه هماهنگی و نظارت بر کانون های استان و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی فردوس بر فعالیت این کانون ها نظارت دارند.«علیرضا ایمانی» فعالیت کانون های فرهنگی و هنری را برای مقابله با تهاجم فرهنگی بسیار موثر اعلام می کند و اجرای تئاتر، مسابقه های فرهنگی، کلاس های آموزشی و... را از جمله فعالیت های کانون های فرهنگی و هنری مساجد می داند که بدون هیچ گونه بوروکراسی اداری و کیفی و با سرعت عمل بهتر اجرا می شود.به گفته وی، در این شهرستان کانون های تخصصی براساس موضوع های خاص و توانایی، مجوز فعالیت گرفته اند و کانون تخصصی مهدویت در مسجد جامع قدیم و کانون تخصصی مصلی در مجتمع فرهنگی امام خمینی(ره) در این زمینه فعالیت می کند. در بعضی از موارد وجود کانون های مختلف در یک مکان به نام مسجد موجب موازی کاری می شود و اگر هر کدام از آن ها در حوزه فعالیت خود عمل کنند و با هم تعامل و همکاری داشته باشند از موازی کاری در این زمینه جلوگیری می شود.وی می گوید: بعضی از کانون های فرهنگی و هنری که با مجوز اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت می کنند گاهی کارهای بسیار بزرگ فرهنگی و حتی فراتر از حد این شهرستان انجام می دهند که از آن جمله می توان به برگزاری مسابقه بزرگ استانی پیامبر اعظم(ص) با دعوت از شخصیت های بزرگ مذهبی کشور چون حجت الاسلام نقویان، پناهیان، انصاریان و حسینی بوشهری اشاره کرد.

یکی از کانون های فعال فرهنگی و هنری مساجد بیرجند، کانون فرهنگی و هنری مسجد باقرالعلوم(ع) است که از سال 76 راه اندازی شده است. مسئول این کانون می گوید: در مجموع 400 نفر در این کانون عضو هستند ولی 30 عضو فعال داریم که 15 خواهر و 15 برادر هستند. «علی کاربر» با اشاره به این که از حدود 3 سال قبل فصلنامه ای را منتشر می کنیم، می افزاید: تشکیل تیم های ورزشی پینگ پنگ، شطرنج، فوتبال و ... و برگزاری مسابقه در مناسبت های مختلف از دیگر فعالیت های این کانون است.به گفته وی، اعتبار سالانه برای انجام این فعالیت ها در اختیار ما قرار نمی گیرد مگر این که برنامه خاصی را برگزار کنیم.وی با بیان این که در این مسجد کانونی که زیر نظر بسیج یا تبلیغات اسلامی کار کند وجود ندارد، می گوید: هر چند این موضوع باعث جلوگیری از موازی کاری در فعالیت ها می شود ولی از طرف دیگر در صورت فعالیت این کانون ها می توانستیم از نظر و طرح های آن ها استفاده کنیم.عضو کانون های فرهنگی- هنری مسجد صدیقه طاهره(س) بیرجند هم می گوید: برنامه های فرهنگی بسیاری با محوریت کانون های فرهنگی- هنری مساجد و با همکاری بسیج برای اقشار مختلف مردم برگزار شده است که از آن جمله می توان به طرح تلاوت نور، طرح سلام مسجد ویژه خردسالان، طرح اعطای کارت نماز به کودکان و نوجوانان فعال در نماز جماعت، مسجد کارت و... اشاره کرد.«شریفی» می افزاید: با انجام این گونه برنامه های فرهنگی، زمینه جذب نوجوانان و جوانان به مسجد فراهم شد ولی لازم است تا حمایت های مالی و معنوی برای رونق بخشیدن به فعالیت های این کانون ها بیشتر شود. به گفته وی، اعتبار سرانه سالانه با حجم برنامه های مورد نظر در کانون ها تناسب ندارد.

عضو کانون فرهنگی و هنری مسجد امام جعفر صادق(ع) بیرجند نیز می گوید: علاقه به فعالیت در حوزه فرهنگی باعث شد تا در کانون فعالیت کنم. «کریمی» که جانشین مسئول این کانون است، می افزاید: در شرایط فعلی آن چه بیش از هر چیز در حوزه فعالیت های کانون های مساجد است برقراری روابط بین کانون های استان و دبیرخانه این کانون ها در خراسان جنوبی است تا بر فعالیت های این کانون ها بهتر نظارت شود.

معاون آموزش و پژوهش دبیرخانه نظارت بر کانون های فرهنگی و هنری مساجد استان هم با اعلام این که اولین کانون فرهنگی و هنری خراسان جنوبی سال 84 در بیرجند راه اندازی شد، می گوید: بیش از 300 کانون فرهنگی و هنری با مجوز اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و نظارت این دبیرخانه در استان وجود دارد که از این تعداد 80 کانون در بیرجند فعالیت می کند. «محمدرضا نخعی» می افزاید: بیش از 25 هزار نفر در قالب این کانون ها فعالیت می کنند که حدود 13 هزار نفر در روستاها حضور دارند. به گفته وی، بشرویه با 11 کانون دارای کمترین تعداد کانون فرهنگی و هنری در خراسان جنوبی است که علت آن دیر ملحق شدن آن به استان و دوری از مرکز استان است اما حدود 8 کانون جدید هم تا پایان امسال در بشرویه راه اندازی می شود. وی با تاکید بر این که کانون های فرهنگی و هنری مساجد پرچم فعالیت های فرهنگی- مذهبی، ورزشی و اجتماعی را در مساجد به دست گرفته و اقدام های ارزنده ای در مساجد و محلات خراسان جنوبی انجام داده اند، می افزاید: فلسفه وجودی ایجاد این کانون ها پرداختن به فعالیت های فرهنگی گوناگون با نظارت و هماهنگی این دبیرخانه است و هر سال از سوی ستاد عالی کانون های فرهنگی و هنری مساجد کشور برنامه ها و طرح های قابل اجرا به ما ابلاغ می شود. وی می گوید: امسال سهمیه ایجاد 60 کانون جدید به استان داده شد که پرونده 30 کانون برای صدور مجوز به تهران ارسال شد و 30 کانون دیگر نیز در دست اقدام است.