آیا موسس مسجد که با همت والای همین فرد خیر توانسته است مسجدی را با کیفیتی عالی پایه ریزی کند، می تواند به منظور جذب وجوهات خیریه آتی آن فرد در راه پیاده کردن اهداف و پیشبرد کارهای مسجد یک باب از چند مغازه هایی که آن فرد خیر تقبل ساخت آن را می کند، تا زمانی که نامبرده در قید حیات است بدون پرداخت مال الاجاره به وی واگذار و پس از رحمت ایزدی آن این ملک را به خود اراضی مسجد برگرداند ؟
جواب:
بسمه تعالی
گفته شد که زمین اگر وقف منفعت برای مسجد باشد هرگونه تصرف متوقف بر اذن و اجازه متولی شرعی و صلاح وقف است و بدون اجازه و اذن برای هیچ کس جایز نیست.
سوال:
اگر فرد خیر شرط بگذارد که بنده تمامی هزینه چند باب مغازه که زمین آن ملک مسجد است متقبل می شود به شرطی که یک باب از مغازه ها به خودم اهداء شود، شرع مقدس چه حکمی می کند ؟
جواب:
بسمه تعالی
با فرض اینکه زمین وقف باشد که منافع آن را صرف مسجد کنند هرگونه تصرف در آن باید زیر نظر متولی شرعی و به مصلحت وقف باشد.
سوال:
خانه ای در کنار مسجدی قرار دارد که جهت امام جماعت مسجد وقف شده است، اکنون امام جماعت مسجد به منزل شخصی خویش منتقل شده اند.
سوال اول: آیا امام جماعت مسجد می توانند این منزل را اجاره داده و مال الاجاره را
شخصا تملیک کنند؟ و یا باید مال الاجاره صرف مخارج مسجد شود؟
سوال دوم: اگر این خانه به دلیل ضرورت توسعه فعالیت های فرهنگی مسجد، تشکیل
کلاس های فرهنگی مانند کلاس قرآن، و احکام و جلسات فرهنگی مورد استفاده قرار
گیرد آیا باید باز به امام جماعت مسجد اجاره پرداخت کنند ؟
جواب:
بسمه تعالی
اگر خانه وقف امام جماعت مسجد شده و برای سکونت او وقف نیست امام جماعت می تواند آن را اجاره دهد و از مال الاجاره آن استفاده کند.
سوال:
در همسایگی مسجد خانه کلنگی وجود دارد که صاحبان خانه قسمتی از آن را بخشیده و مقداری را هم مردم خریده اند و جزو صحن مسجد (حیاط) می شود، از آنجایی که زمین و مسجد کنار خیابان واقع شده ساختن مغازه یا مکانی شبیه آن برای مخارج مسجد یا ساختن کتابخانه چه حکمی دارد، البته به صحن حیاط مسجد هم لطمه ای وارد نمی شود؟
جواب:
بسمه تعالی
اگر برای صحن مسجد بخشیده و خریده اند جایز نیست به مغازه تبدیل کنند مگر این که هنوز وقف نشده و صاحبان پول به آن راضی باشند.
سوال:
در جلو مسجدی دو اطاق ساخته اند که می تواند استفاده های گوناگونی داشته باشد، استفاده از این دو اطاق به عنوان مغازه جهت مخارج مسجد، دفتر بسیج، دفتر شورای اسلامی چه حکمی دارد؟
جواب:
بسمه تعالی
اگر برای نماز یا منظور خاص وقف نشده استفاده از آن در موارد مذکور اشکال ندارد.
سوال:
زیرزمین مسجدی است بزرگ و الان بلااستفاده، موقتا استفاده از این زیرزمین به عنوان کتابخانه جهت استفاده دانش آموزان چه حکمی دارد؟
جواب:
بسمه تعالی
تبدیل مسجد به کتابخانه جایز نیست ولی می توانند در مسجد مطالعه کنند.
سوال:
مسجدی است در مرکز شهر که قسمت وضوخانه قدیمی آنکه حدود هشت مترمربع است به نقطه دیگری منتقل و بلااستفاده در کنار حیاط مسجد مانده است، عده ای از مومنان تصمیم دارند با توجه به موقعیت خوب آن، آن را به صورت مغازه به عنوان متعلقات همان مسجد ساخته و عواید آن را در جهت حقوق خادم و سایر هزینه های همان مسجد مصرف کنند.
مستدعی است وجه شرعی آن را اعلام تا در صورت جواز اقدام و باعث رونق و بقاء
مسجد شود.
جواب:
بسمه تعالی
تبدیل و تغییر وقف جایز نیست، بلی اگر احراز شود که وضوخانه وقف نبوده یا برای مطلق مصارف مسجد وقف شده بی اشکال است.
سوال:
اینجانبان بنایی به نام فاطمیه مجاور مسجدی احداث کرده ایم که ساختمان آن در حال اتمام است از آنجایی که فاطمیه مذکور علاوه بر درب ورودی از کوچه اصلی، دیوار به دیوار حیاط مسجد فوق الذکر است و می تواند خدماتی مشترک به مسجد داده شود مانند روضه خوانی مجالس زنانه، آشپزخانه فاطمیه، و هر مجلسی که در مسجد با کمبود جا مواجه هستند، لذا بر آن شدیم تا بین حیاط و ساختمان فاطمیه درب ورودی احداث نمائیم .علی الحال چون احداث درب ورودی به حیاط مقدار حدود شش مترمربع از حیاط مسجد را اشغال می کند، مضافا به اینکه حیاط مسجد طبق نظر واقف آن شامل مسایل شرعی اصل مسجد نیست. استدعا داریم با عنایت به مراتب فوق ساخت راه پله و باز کردن درب به حیاط مسجد از نظر شرعی چه حکمی دارد ؟
جواب:
بسمه تعالی
اگر درب مذکور حیاط مسجد را اشغال می کند و احداث آن تغییر وقف است جایز نیست، والله العالم.
سوال:
در مسجدی می توان اطاقی برای پایگاه مقاومت ساخت که از آن برادران حزب الله در امور پایگاه استفاده کنند ؟
جواب:
بسمه تعالی
تغییر وقف است و جایز نیست.
سوال:
مکان مسجد نسبت به جمعیت کنونی روستا کوچک است، حال سوال این است که آیا تغییر مصالح و ابزار و امکانات و مکان این مسجد به مکان نزدیک به همان مسجد که حدودا ۵۰ تا ۱۰۰ متر فاصله دارد اشکالی ندارد در حالی که مکان اصلی این مسجد به همین صورت وقف باقی می ماند و صاحب وقف و افراد دیگر استفاده شخصی از این مکان نخواهند کرد و در صورت امکان چند درخت میوه جهت استفاده عموم مردم کاشته شود که استفاده آن به عموم افراد آن روستا برسد و آیا این زمین تا ابد به همین صورت باید باقی بماند و یا می شود تبدیل به کارهای دیگر کرد که سود آن به خرج مسجد جدید شود؟
جواب:
بسمه تعالی
تغییر وقف جایز نیست بلی اگر امکاناتی دارد که به هیچ عنوان در آنجا قابل استفاده نیست می توانند به مسجد دیگر منتقل کنند.