راه عقلانیت و نگاه به ولی خدا انسان را به آسمان می برد/ رشد انسان در سایه موت چهارگانه تحقق می یابد

به گزارش پایگاه تخصصی مسجد حجت الاسلام سید حسین مومنی در پنجمین شب مراسم مناجات شبهای ماه مبارک رمضان در مسجد ارک تهران با اشاره به اختیار انسان در انتخاب مسیر و در پی آن رسیدن به سعادت یا شقاوت گفت: انسان با ورود به دنیا حیوان بالفعل و انسان بالقوه است؛ خداوند زمینه و فرصت های انسانی را در وجود ما قرار داده است. زمانی که انسان این تکامل را پیدا می کند به یک چهارراه بسیار مهمی می رسد. سر این چهارراه اگر در انتخاب مسیر دقت نکند تا آخر راه را اشتباه می رود؛ تا ثریا می رود دیوار کج.

وی ادامه داد: راه اول که ممکن است انسان از یک طریق در این وادی ورود پیدا کند آنهم با زمینه ای که شیطان بوجود می آورد عبارت است از راه بهیمیت. تمام همّ و غم انسان در این مسیر عبارت است از خور و خواب و خشم و شهوت که حدود اینها در وادی بهیمیت است(الانسان حیوان ناطق بهیمه)؛ اما راه دوم راه درنده خویی است. بجای اینکه نیرو را در جهت "قو علی خدمتک جوارحی" بگذارد در یک زمینه دیگر می گذارد؛ این فرد دنبال لذت جویی و نفسانیات و شهوات نیست اما یک حالتی در وجود او هست که مدام می خواهد درگیر بشود. یعقوب این حالت را در بچه هایش اینگونه بیان می کند: من می ترسم یوسف را گرگ پاره پاره کند؛ مقصود حالتی است که در وجود برادران یوسف بود و قصد از بین بردن یوسف را داشتند؛ این راه راه درنده خویی است.

حجت الاسلام مومنی با تشریح مسیر سوم گفت: راه سوم راه افرادی است که اصلا دنبال شهوات و نفسانیت و خوشگذرانی نیستند؛ حالت آنها حالت درّندگی هم نیست. حالت سوم حالت شیطنت است؛ این افراد آنقدر ملیح و آرامند که همیشه لبخند بروی لب دارند و حالت شیطانی خودشان را اینگونه ابراز می کنند. من در مطالعه زندگی عمروعاص شخصیت او را این چنین دیدم؛ او اصلا در وادی جلسات فحشا و خوشگذرانی نمی رفت و می گفت عقلم را از بین می برد؛ در وادی درنده خویی هم نبود اما عمروعاص این حالت سوم یعنی شیطنت و موذیگری را داشت. این افراد مدام در دل افراد ایجاد وسواس می کنند. آنها اصلا دلبسته به دنیا نیستند اما بعنوان مثال مقدسات را زیبا و شکیل زیر سوال می برند و امکان دارد شما این ذهنیت را نسبت به این افراد داشته باشید که اصلا دنبال نفسانیت نیستند و حالت درنده خویی ندارند و بسیار انسانهای سر به زیری هستند اما آنها بدنبال این هستند که باورهای شما را متزلزل کنند و فقه مسلّم ما را زیر سوال ببرند؛ فقهی که علما زیر شکنجه جان دادند تا آن را به ما برسانند؛ بنابراین آدم های حالت سوم، حالت بهیمیت و درندگي ندارند بلکه دارای حال شیطنت هستند.

وی افزود: اما راه بعدی راه عقلانیت و راه فرشته خویی است؛ مَلک عقل محض و شیطان شهوت محض است. انسان اگر از عقل تبعیت کند از ملک بالاتر می رود در غیر این صورت "اولئک کالانعام بل هم اضل" و از حیوان پست تر می شود و برای بیدار شدن عقل حتما به نگاه به ولی خدا و نگاه به واسطه فیض و ائمه معصومین(ع) نیازمند هستیم و این نگاه است که انسان را به آسمان می برد پس راه چهارم ارجاع به عقل است.

سخنران پنجمین شب مراسم مناجات مسجد ارک ادامه داد: برای بوجود آمدن یک حرکت اساسی جهت رشد ما چهار موت باید در وجودمان اتفاق بیفتد. بعنوان مثال الان با لیزر بعضی از چربی های داخل بدن را می سوزانند؛ یعنی سلولهای چربی را می کُشند؛ ما نیز در وجودمان باید رذائلی را بکشیم و مرگ هایی باید در وجود ما اتفاق بیفتد که بدون این مرگ ها امکان سلوک منتفی است. آن چهار مرگ عبارت است از: موت اخضر یا مرگ سبز، موت ابیض یا مرگ سفید، موت احمر یا مرگ سرخ، موت اسود یا مرگ سیاه؛ وقتی این چهار مرگ اتفاق افتاد انسان رشد می کند.

حجت الاسلام مومنی با توضیح حالت چهارگانه موت گفت: منظور از موت سبز قناعت است و آن به این معناست که انسان نه گرفتار فقر باشد نه گرفتار اسراف. اینکه رهبری مدام می فرمایند اقتصاد مقاومتی، رکن اصلی اقتصاد مقاومتی قناعت است. بر اساس روایات کسی که از وادی قناعت خارج شود در بی دینی و خروج از دین قرار می گیرد. به آنچه که داریم باید قانع باشیم؛ در خوراک، پوشاک، در خواب و در شهوت و نفسانیات. زیاده طلب نباشیم. باید قانع باشیم به آنچه که خدا به ما داده است.

وی افزود: مرگ دوم یا مرگ سفید، تخلیه است. یعنی خالی کردن رذائل اخلاقی از وجود. مثلا خالی کردن وجود از حسادت، سوء ظن و هرچیزی که عنوان رذیله اخلاقی دارد. فلذا تخلیه که صورت گرفت جایگزین رذایل اخلاقی، مکارم اخلاقی می شود. تخلیه بدون نماز و توسل امکان ندارد؛ با توکل به خدا و توسل به اهل بیت(ع) تخلیه در وجود انسان صورت می گیرد؛ مرگ قرمز یعنی جهاد اکبر: ما سه تا جهاد داریم؛ جهاد اصغر یعنی جهاد در میدان مبارزه، جهاد اکبر یعنی مبارزه با نفس و جهاد کبیر یعنی عدم تعظیم و کرنش در مقابل دشمن و کافر حربی. با توکل به خدا و توسل به معصومین(ع)، دل در این راه قرص می شود و توانایی پیدا می کند برای مبارزه با نفس.

حجت‌الاسلام مؤمنی در پایان تاکید کرد: اما موت چهارم یا مرگ سیاه، تحمل اذیت دیگران و صبر بر ابتلائات و بلاها است. اگر بلایی بر سرمان آمد باید بگوییم الهی شکر چون خدا دوستمان دارد و اگر دوستمان نداشت این اتفاق برای ما نمی افتاد(البلاء للولاء) خدا اگر ما را در وادی بلا می گذارد دوستمان دارد. هرکه در این بزم مقرب تر است جام بلا بیشترش می دهند.