به گزارش پایگاه اطلاع رسانی مرکز رسیدگی به امور مساجد، دیروز بیست و هفتم خرداد، در روز پایانی از دهه تکریم و غبارروبی از مساجد، برنامه رادیویی گفتگوی فرهنگی از رادیو گفتگو با حضور حجت لاسلام والمسلمین محمد حسینی، مدیر ناحیه شیخ کلینی، حجت الاسلام والمسلمین نوری، استاد دانشگاه و از ائمه جماعات ناحیه شهید مصطفی خمینی و موحدی فر، محقق حوزه فتوت و جوانمردی، اجرا و پخش شد.
در این گفتگوی رادیویی، حجت الاسلام والمسلمین حسینی، مدیر ناحیه شیخ کلینی در خصوص نقش و جایگاه جوانان در دهه تکریم و غبارروبی از مساجد گفت: پیش از این بحثی که در مساجد در دهه آخر ماه عزیز شعبان مطرح بود، بحث از غبارروبی از مساجد جهت آماده سازی برای ورود به ماه مهمانی خدا بود اما از تدابیر مرکز رسیدگی به امور مساجد که از سه سال گذشته شروع شده و کنون وارد سال چهارم خود شده است، بحث از تکریم مساجد بوده که با یک نگاه جامع این بحث خود برآمده از احادیث و روایات است.
این کارشناس حوزه مسجد ادامه داد: جوانان به مساجد تمایل ذاتی دارند به این صورت که در ذات خود جوان بین وی و مسجد مانع و حالت دافعه وجود ندارد برای همین می بینیم که در ایامی مانند اعتکاف و دهه تکریم این جوانان هستند که صف شکنان حضور در مسجد و فعالیت های مسجدی هستند. باید بدانیم که همان طور که جوانان مطالبات به حقی دارند، مساجد نیز دارای اقتضائات متفاوتی هستند با این حال مساجد باید بدانند که باید به جوانان توجه ویژه شود. امامان جماعت اگر با برنامه های مختلف جوانان را مورد خطاب قرار دهیم حتماً و قطعاً شاهد حضور مستمر جوان در مسجد خواهند بود.
وی با اشاره به فعالیت های مرکز در خصوص برگزاری هر چه بهتر دهه تکریم و غبارروبی از مساجد، افزود: مرکز رسیدگی به امور مساجد کتابچه راهنمای پیشنهادی ای را در دهه تکریم برای ائمه جماعات ارسال نموده که در آن کتابچه، یکی از بندهای آن که بسیار مورد توجه نیز بوده است، مخاطب قرار دادن جوانان در مساجد بوده است. جوان اگر بداند که در مسجد مورد توجه هستند، حتماً به مساجد می آید و آن جا را مأمن خود می داند.
مدیر ناحیه شیخ کلینی با مخاطب قرار دادن خانواده ها تبیین کرد: در این نقطه توجه خانواده به جوانان و حضور آن ها در مساجد بسیار مهم است. اگر خانواده ها نوجوان کودک خود را، نوجوان و جوان خود را با خود به مسجد ببرد، فرهنگ مسجدی شدن را در آن ها ایجاد می کند.
وی با بیان این که اگر جذابیت هایی را در مساجد ایجاد شود تا برای جوانان جاذب باشد، مساجد شاهد حضور حداکثری جوانان خواهند بود، یادآور شد: اگر در برخی مساجد می بینیم که جوانان کمتر حضور دارند، به این دلیل است که کارسپاری به آن ها کمتر شده است. جذابیت مساجد باید بیشتر شود، حتی در برخی مواقع لازم است که برای فعلی که جوان در مسجد انجام می دهد، هزینه پرداخت شود. این امر در واقع پرداخت هزینه نیست بلکه سرمایه گذاری ای است که برای حضور جوان در مسجد انجام می شود.
حجت الاسلام والمسلمین حسین خاطر نشان کرد: مقام معظم رهبری در خصوص مساجد فرموده اند که مساجد باید محیط های با نشاط شوند. مساجد همیشه در طول تاریخ محور بوده اند و هستند و در این راستا باید بیشتر باید به مساجد توجه شود و مساجد باید دیده شوند. در خصوص محوری بودن مساجد برای مثال می توان به این مسئله اشاره کرد که در حال حاضر ما در مساجد طرحی را به عنوان طرح برکت داریم که با بهره گیری از حضور خیرین مسجدی انجام می شود. این خیرین مسجدی در دستگیری از ضعفا و باز کردن گره کسانی که دچار مشکل شده اند، به اندازه توانایی خویش هیچ کوتاهی ای نمی کنند. از کارهای زیبایی که برخی از این خیرین انجام می دهند این است که با نانوایی هایی توافق می کنند تا نان رایگان به مردم بدهند و مردم را مهمان مسجد محل خود کنند.
این کارشناس حوزه مسجد در پایان سخن خود گفت: ما از رسانه ها و خصوصا رسانه ملی می خواهیم که بیشتر پوشش را از برنامه های مساجد داشته باشند. مساجد برنامه های متنوعی دارند و مردم باید بتوانند از این برنامه های متنوع بهره برداری کنند. این مطالبه مساجد از رسانه هاست.لازم می دانم تا در پایان به جوانان بگویم که مسجد عالی ساز است و باید از مساجد بهره برداری کرد. از جوانان دعوت می کنم که مسجدی که خانه خداست و خانه ای که برای همه است را بیشتر دریابد و بدانید که اگر فردی در مسجد باعث رنجش شما شد این را به حساب مسجد نگذارید و به حساب خود فرد بگذارید.
حجت الاسلام والمسلمین نوری، استاد دانشگاه و امام جماعت، به عنوان یکی دیگر از کارشناسان حوزه مسجد در این برنامه با اشاره به پایگاه بودن مسجد از صدر اسلام تا کنون، از تاثیرات شگرف مساجد در تحولات اجتماعی صحبت کرد که این تحولات نماینده کارکردهای مسجد در دوران مختلف است.مسجد جایگاه رفیعی دارد و در احادیث آمده در جایی که مسجد در آن ساخته می شود بهترین نقطه زمین است. ما در صدر اسلام مساجدی را داریم که فقط با تعیین حدود و خط کشی مشخص می شدند ولی در داخل همین خطوط تمام امور اجتماعی در تمام ابعادش مورد توجه قرار می گرفته است و انجام می شده است. وقتی ما از هر شاخه ای وارد می شویم می بینیم که جایگاه مسجد، جایگاه کمک به انسانیت بوده است.
وی در ارزیابی ای از دهه تکریم و غبارروبی از مساجد ادامه داد: در سه سال گذشته در خصوص دهه تکریم شاهد یک برنامه یکپارچه از تکریم مساجد بوده ایم. در هر سال شعاری جهت برنامه ریزی کلان برای مساجد مشخص شد، به عنوان مثال سال گذشته با شعار «آینده را با فرزندانمان از مسجد بسازیم» و امسال شعار «آینده را با جوانانمان از مسجد بسازیم» به کارکردهای مسجد توجه شد.
وی با اشاره به این که دید اجتماعی امسال مساجد جوانسازی مساجد است، افزود: تمام امور مهم و حساس ما از اوایل انقلاب از مسجد شروع شده است. و به فراخور هر منطقه جوانان نیاز منطقه را بر طرف می کنند یعنی در یک منطقه اگر نیاز های پزشکی مورد توجه بود این جوانان مسجدی بودند که در پی بر طرف کردن این نیاز آن هم به صورت خیرخواهانه بوده اند.
این کارشناس حوزه مسجد تصریح کرد: باید روحیه جوانان مورد توجه قرار گیرد. بحثی که باید به آن توجه کرد اختلاف عاطفی افراد در مسجد است. جوانان در مسجد شور و اشتیاق و انرژی دارند و با افراد مسن افرادیفاصله عاطفی دارند. این فاصله عاطفی باید دیده شود و امام جماعت با التفات به این فاصله به عنوان مدیر مسلم مسجد نقشی دشوار را دارد به این نحو که از سویی باید به جوانان و تفکر خلاق و پر شور آن ها اهمیت بدهد و از سوی دیگر افراد و اقشار دیگر را در نظر داته باشد و از نقش منفی عوامل متعدد در مسجد که می تواند دافعه برای جوان ایجاد کند جلوگیری کند.
وی با بیان این که اقدامات جریان ساز و اقدامات فرهنگ ساز دو مقوله متفاوت ولی مرتبط با هم دیگر هستند اظهار کرد: باید این دو مقوله را در کنار هم قرار داد تا بتوانیم کارهای زیبایی را در مسجد انجام دهیم. در عصر حاضر ما باید بحث رسانه ای کردن مسجد را در صدر برنامه قرار دهیم. اینترنت، موبایل، شبکه اجتماعی ابزار های جریان ساز هستند و اقداماتی که در مسجد انجام می شود، اقدامات فرهنگ سازند. این دو باید به هم دیگر کمک کنند تا بتوانند موفقیت داشته باشند به عنوان مثال نماز باید به جماعت باشد و در قرآن هم هست که دست خدا با جماعت است ما نماز فرادی نداریم مگر در شرایط خاص حال در این خصوص جریان سازی به عهده ابزار های جریان ساز است والا مسجد که در حال اقدام فرهنگ سازی هست. ما در فرهگ سازی باید ترویج شعارهای فرهنگ ساز را داشته باشیم که در این مدت امور مساجد کمک جدی ای کرده است و با شعار هایی که برای هر سال قرار داده و با نامگذاری ایام دهه تکریم، توانسته در ایجاد شعار های مروج فرهنگ در مساجد پیش قدم باشد. ما باید به این مسئله ایمان داشته باشیم که ساختن آینده از مسجد واقعا شدنی است و باید توجه به مسجد بیشتر شود.
حجت الاسلام والمسلمین نوری با این بیان که ما در برخی از اوقات شاهد این مسئله هستیم که برنامه های مناسب در اوقات نامناسب پخش می شود خاطر نشانکرد: رسانه ملی و صدا و سیما نباید به صورت رقیب مساجد عمل کند. ما می بینیم که در ماه مبارک رمضان برنامه های جذاب تلویزیونی بلافاصله بعد از اذن پخش می شوند و این خود عاملی می شود تا فرد بجای رفتن به مسجد در پای تلویزیون بشیند و این امر نامطلوبی است.
وی در خصوص نقش فعال مسجد در حوزه اجتماعی گفت: اگر بخواهیم آینده را از مساجد بسازیم هر کدام باید به سمتی برویم که هر کدام از مساجد بر روی یک نقطه تخصصی عمل بکند. امام جماعت، هیئت امنا و شورای فرهنگی مسجد باید در خصوص یک مسئله تخصصی آمورزش ببینند تا تخصصی عمل کنند. باید به تفاوت مناطق توجه کرد و دید که در هر منطقه ای چه نیازی وجود دارد و متناسب با آن نیاز مساجد تخصصی سازی شوند. ما در هر محله ای چند مسجد داریم این مساجد می توانند هر کدام بر یک تخصص ورود پیدا کنند. مثلا مسجدی بر مشکلات جوانان، مسجدی بر مسائل خانوادگی، مسجدی بر مسائل مالی و... به همین ترتیب ما از عادی سازی به سمت تخصصی سازی مساجد می رویم.
این کارشناس حوزه مسجد در پایان گفت: مساجد به عنوان مهمترین پایگاه های اجتماعی باید مورد توجه حداکثری رسانه ملی قرار بگیرد. این کانون های مهم فرهنگی اجتماعی دارای ظرفیت های بسیار فرهنگی هستند که رسانه ملی باید به نشان دادن حداکثری آن اهتمام بورزد.
موحدی فر، محقق حوزه مسجد و فتوت و جوانمردی با بیان حدیثی از امام محد باقر(ع) که می فرمایند: «همانا بهشت و حورالعین در انتظار افرادی است که در نظافت و تمیز کردن مسجد سعی و تلاش نمایند.» گفت: در معماری هر شهری از آن جایی که مساجد محل رجوع بودند و صرفا برای نماز به آن جا نمی رفتند، می بینیم که مساجد در بطن و متن جامعه قرار داشتند و پیوند بسیار نزدیکی با بازار و محل زندگی مردم داشته اند. این مساجد همیشه مأمن افراد بوده اند و مردم برای حل مشکلات خود به مسجد پناه می بردند.
وی ادامه داد: وی ادامه داد: در احادیث آمده کسانی که بیوت الله را روشن نگه می دارند و به مساجد می روند و آن جا نماز می خوانند، غالبا انسان های خوبی هستند و می توانند کمکی برای مردم باشند. پس خانواده ای که به مسجد می رود و نماز جماعت می خواند آن چنان که در احادیث هم آمده می تواند از خانواده های خوب باشد که مشکلات را حل می کند یا به حل مشکلات کمک می کند.
وی افزود: مسجد می تواند راه حل بسیاری از مشکلات را در خود داشته باشد. جوانان برای مشکلات عاطفی، خانوادگی و اجتماعی خود می توانند از مسجد کمک بگیرند. در کنار کارکرد عبادی مسجد باید به کارکردهای دیگر که حل همین مشکلات و معضلات اجتماعی و عاطفی هست نیز توجه کرد.
موحدی فر با اشاره به نقش وحدت آفرین مسجد گفت: ما در کنار مساجد در جوامع سنتی تر اماکن اجتماعی ای مثل زورخانه ها را داریم که جایگاه فتوت و مردانگی دانسته می شوند، این اماکن علیرغم این که خود در دستگیری از ضعفا و حق طلبی و بسیاری از محسنات اجتماعی تا حدودی پیشرو هم هستند اما نه تنها هیچ گاه نتوانسته اند رقیب مسجد باشند بلکه خود را همیشه مدیون مسجد نیز می دانستند و برای تمام کارهای خود به مسجد می رفتند. در صفوف به هم پیوسته مسجد دیده می شود که کارفرما و گارگر، غنی و فقیر در کنار هم ایستاده اند و به عبادت حق مشغول هستند که این خود نشان و نمادی از همان وحدتی است که باید در جامعه وجود داشته باشد.
وی خاطر نشان کرد: مسجد همیشه در طول تاریخ محل مشاوره های حقوقی، اقتصادی، اجتماعی، علمی و... بوده است ما باید به همان مساجد کاربردی که در صدر اسلام و گذشته داشتیم رجوع کنیم و خواهش ما این است که تدبیری شود تا این اتفاق رخ دهد و این که توجه شود که در طول تاریخ مسجد پناهگاه بوده و این پناهگاه فقط در زمان های نماز باز نبوده بلکه در ساعات غیر از این هم در گشوده به روی آحاد مردم داشته است و امیدواریم که این اتفاق هم رخ بدهد.