برخی از نهادهای مدنی و محافل اسلامگرای ترکیه با عنوان اینکه مسجد ایاصوفیه ۷۸ سال است که به عنوان موزه مورد استفاده قرار می گیرد به این امر اعتراض و خواهان آن شدند که این مسجد یک بار دیگر به روی نمازگزاران باز شود.
مسجد ایاصوفیه از سال ۱۹۳۴ میلادی به موزه تبدیل شده و پخش اذان و اقامه نماز در آن ممنوع است.
'الیاس تونوچ' معاون حزب اسلامگرای سعادت با عنوان اینکه ایاصوفیه نماد فتح استانبول است ، گفت: مردم ترکیه در آرزوی اقامه نماز در این مسجد هستند و این وظیفه دولت است که برای بازگرداندن موزه ایاصوفیه به مسجد اقدامات جدی انجام دهد.
'محسن حاکان' مسوول سندیکای امور دیانت استانبول در این مورد می گوید: 'ایاصوفیه' نماد فتح استانبول است و تبدیل دوباره آن به مسجد موجب خرسندی جهان اسلام خواهد شد.
وی افزود: پخش اذان و اقامه نماز در ایاصوفیه موجب خوشحالی مردم ترکیه خواهد شد.
پرفسور 'احمد آغیر' با تاکید بر اینکه ایاصوفیه دیر یا زود تبدیل به مسجد خواهد شد ، گفت: دولت ترکیه در این مورد می تواند همه پرسی برگزار کند.
موضوع اقامه نماز در مسجد ایاصوفیه از آرزوهای مسلمانان استانبول است.
شنبه گذشته در سالروز فتح استانبول توسط سلطان محمد فاتح ، هزاران نفر از مردم استانبول با اقامه نماز در میدان ایاصوفیه خواهان اجازه اقامه نماز در مسجد ایاصوفیه شدند.
مسجد و موزه تاریخی ایاصوفیه استانبول که همه ساله پذیرای بیش از یک میلیون بازدیدکننده از این مکان مهم تاریخی است، حدود ۱۰ قرن پیش مهم‌ترین کلیسای جهان مسیحیت بوده و در آن دوران قبله اول مسیحیان به شمار می‌رفته است.
به دنبال فتح قسطنطنیه در سرزمین روم شرقی توسط سلطان محمد فاتح امپراطور عثمانی و تغییر نام این شهر به 'اسلامبول' سلطان عثمانی این کلیسا را به مسجد تبدیل کرد و وصیت نمود که بعد از وی نیز این مکان به صورت مسجد باقی بماند.
به رغم این وصیت، بعد از سقوط دولت عثمانی و اعلام جمهوری ترکیه، مسجد ایاصوفیه تغییر کاربری داد و به موزه تبدیل شد.
این مکان تاریخی هنوز هم به عنوان مهم‌ترین مورد منازعه بین ترک‌های مسلمان و جهان مسیحی غرب اهمیت خود را حفظ کرده است.
مسجد و به عبارتی موزه ایاصوفیه که همواره مورد توجه جهانگردان بازدیدکننده از استانبول بوده در عین حال به عنوان هشتمین عجایب بعد از عجایب هفتگانه جهان مطرح بوده است.
بنای ایاصوفیه در قرن ششم میلادی به دستور' ژوستینیانوس' امپراطور روم و توسط ' آنتمیوس ' و 'ایسدوروس' دو معمار برجسته رومی بنا نهاده شده است.
گفته می شود در پروژه ساخت این بنا علاوه بر دو معمارمذکور تعداد یکصد معمار دیگر به همراه یکصد کارگر در کنار هر معمار مشارکت داشته اند.
ساخت این بنا در تاریخ ۲۳ فوریه ۵۳۲ میلادی آغاز و در مدت پنج سال و ده ماه خاتمه یافته است.
ایاصوفیه که به مدت ۹۱۶ سال به عنوان کلیسا مورد استفاده قرار گرفته، بعد از فتح استانبول درسال ۱۴۵۳ تبدیل به مسجد شده و به مدت ۴۸۲ سال نیز به عنوان مسجد مورد استفاده فرار گرفته و در سال ۱۹۳۴ به تصویب هیات وزیران وقت ترکیه تبدیل به موزه شده است.
ین در حالی است که مردم مسلمان ترکیه ضمن مخالفت با این تصمیم، خواهان بازگرداندن این بنای مهم تاریخی به حالت قبلی خود و استفاده از آن به عنوان مسجد هستند.
دادگاه اداری استانبول با این درخواست مخالفت و اقامه نماز در این مکان را ممنوع اعلام کرده است.