حجت‌الاسلام احمد رهدار، مدیر مؤسسه فتوح اندیشه با اشاره به کمرنگ شدن کارکرد های گذشته مساجد در عصر کنونی به بررسی دلایل این موضوع پرداخت و به خبرنگار حوزه مسجد و کانون های مساجد خبرگزاری شبستان گفت: امروزه نقش مساجد با گذشته متفاوت شده است به گونه ای که در گذشته، مساجد نقش تاثیرگذاری در تربیت مردم داشتند و محوریت محله با مسجد آن محله بود. اما در حال حاضر کارکرد مسجد با گذشته متفاوت شده و برای مسجد رقبایی ایجاد شده است.
وی بیان کرد: در عصر کنونی به جز مسجد، کانون های تربیتی دیگری شکل گرفته است و رسانه های جمعی همچون رادیو، تلویزیون و مطبوعات جایگزین نقش تربیتی مسجد شده اند که این کانون ها نه تنها به عنوان رقیب مسجد بلکه به عنوان کانون تربیتی برای خانواده ها محسوب می شوند. این مسئله خود عاملی برای کم شدن تاثیرگذاری مساجد بر آحاد افراد جامعه است. بنابراین با رویکرد مساجد در عصر کنونی نمی توان انتظار داشت که مسجد در همه ابعاد و در جلوگیری از آسیب های فرهنگی جامعه تاثیرگذار باشد.
حجت الاسلام رهدار اظهارکرد: از طرفی در گذشته، مکتب خانه ها و حوزه های علمیه در کنار مساجد فعالیت داشتند و امروز مدارس و دانشگاه ها به صورت مستقل نقش تربیتی مسجد را انجام می دهند و نظام تعلیم و تربیت در جامعه را برعهده گرفته اند. به همین دلیل با متفاوت شدن نقش مساجد و کارکردشان و نیز پیدا شدن رقبایی برای مساجد، طبعا تاثیرگذاری مسجد کم شده است بنابراین نباید انتظار داشت مساجد همانند گذشته در جامعه دینی کانون تربیت ساز باشد.
مدیر موسسه فتوح اندیشه خاطرنشان کرد: اگر می خواهیم مساجد همچون گذشته تاثیرگذار عمل کنند، متولیان فرهنگی باید در احیای کارکردهای مساجد تلاش کنند. ائمه جماعات و روحانیون باید تمام وقت در مسجد حضور داشته باشند و کار روحانی مسجد همچون گذشته باید اداره مسجد باشد و امام جماعت تمام وقتش را صرف رسیدگی به امورات مردم کند. نباید تنها اقامه نماز جماعت در مسجد وظیفه امام جماعت باشد.
وی افزود: در گذشته مسجد و امام جماعت محل رجوع مردم بود. تا کارکردهایی که در گذشته مورد توجه امام جماعت بود امروزه احیا نشود، نمی توان انتظار داشت مساجد محور فعالیت های فرهنگی محلات باشند و در مقابله با آسیب های فرهنگی تاثیرگذار عمل کنند.
بسیاری از محلات امام دینی ندارند
این مدرس حوزه علمیه با اشاره به اینکه در حال حاضر برخی روحانیون و ائمه جماعات وقتشان بیشتر صرف کارهای دیگری شده و مسجد حاشیه ترین کار آنها شده است، ادامه داد: امروزه امام جماعت تنها برای اقامه نماز در مسجد حضور می یابد و کمتر دیده می شود که قبل و بعد از نماز ساعت ها وقت برای پاسخگویی به سوالات مردم اختصاص یابد. بسیاری از مساجد هم روحانی تمام وقت ندارند و این موجب شده است که بسیاری از محلات امام دینی نداشته باشند که مشکلات، سوالات و شبهاتشان رفع شود و این آسیبی جدی به شمار می آید.
وی تصریح کرد: در عصر حاضر شبهات فرهنگی و دینی بیش از گذشته است و انتقادات و شبهات از گستردگی و فراگیری بیشتری برخوردار شده است و شبهات بسیار سریع در دنیا گسترش می یابد. لازم است برای پاسخگویی به این شبهات بودجه و اعتبارات بیشتری صرف مساجد شود تا مساجد در این زمینه تاثیرگذارتر عمل کنند.
روحانیون تمام وقت در مسجد باشند
وی افزود: مساجد با این بودجه و امکانات نمی توانند پاسخگوی شبهات فرهنگی و محور محلات باشند و لازم است روحانیتی برای مساجد تربیت و جذب کرد که تمام وقت در مسجد و برآورده کننده انتظارات مساجد در همه ابعاد باشد.
حجت الاسلام رهدار یکی دیگر از راه هایی که می تواند بودجه و درآمد برای مساجد به همراه داشته باشد را احیای موقوفات مساجد عنوان کرد و گفت: بخش قابل توجهی از موقوفات مساجد را که از آن استفاده بهینه نمی شود، باید پشتوانه اقتصادی برای مساجد باشد.
شبستان